Wat is een swanneck?
Een swanneck, ook wel zwanenhalsdeformiteit (misvorming) genoemd, is een standsafwijking van de vinger. Hierbij overstrek je het middelste vingergewricht en staat het eindgewricht juist in een buigstand. Deze combinatie maakt de vinger minder stabiel en functioneel. De afwijking ontstaat door een disbalans tussen de buig- en strekkrachten van de pezen die de vinger aansturen.
De vervorming wordt vaak langzaam erger. In het begin kun je de vinger meestal nog actief buigen. Naarmate de afwijking verder ontwikkelt, lukt dit steeds minder goed.
Hoe ontstaat een swanneck deformiteit?
Een swanneck kan verschillende oorzaken hebben. Vaak is het een gevolg van een niet goed behandelde mallet finger, waarbij de strekpees van het eindkootje beschadigd is. Door deze peeszwakte verandert de balans in het hele vingermechanisme.
Andere mogelijke oorzaken zijn:
- reumatoïde artritis
- aangeboren laxiteit van de gewrichtsbanden
- spasticiteit
- verkorting van de kleine handspieren
- letsel van de volaire plaat, het kapsel aan de voorzijde van het middelste gewricht
- structurele instabiliteit door eerdere blessure
Deze factoren kunnen ervoor zorgen dat het middelste vingergewricht te ver naar achteren schiet en dat het eindgewricht naar voren buigt. Zonder behandeling wordt de standsafwijking vaak steeds duidelijker.
Symptomen van een swanneck
De meest voorkomende klachten zijn:
- een duidelijk zichtbare afwijkende stand van de vinger
- overstrekking van het middelste gewricht
- buiging van het eindgewricht
- pijnlijke klik bij actieve buiging
- moeite met buigen van het middelste vingergewricht
- roodheid en lichte zwelling rond het gewricht
Naarmate de afwijking toeneemt, wordt de grijpfunctie van de hand beperkt. Alledaagse handelingen zoals schrijven, pakken of knijpen worden dan lastiger.
Diagnose
De diagnose wordt gesteld op basis van je klachten en lichamelijk onderzoek. De therapeut bekijkt de beweeglijkheid van de gewrichten, de stand van de vinger en het functioneren van de betrokken spieren en pezen. Ook wordt gekeken of de afwijking nog corrigeerbaar is. Dit is belangrijk voor het kiezen van de juiste behandeling.
Prognose
In een vroege fase is een swanneck nog te corrigeren. Je kunt het middelste gewricht dan vaak nog actief buigen, al kan dit pijnlijk zijn. Wanneer de vervorming verder doorgroeit, wordt dit steeds lastiger. Een onbehandelde swanneck kan uiteindelijk leiden tot blijvende functieverlies en een onomkeerbare standsafwijking.
Vroege herkenning en behandeling zijn dus belangrijk om de handfunctie te behouden.
Fysiotherapie en behandeling
De behandeling richt zich op het ondersteunen van het middelste vingergewricht. Dit gebeurt vaak met een op maat gemaakt spalkje dat het gewricht in een lichte buigstand houdt. Door deze correctie wordt overstrekking tegengegaan en kunnen pezen en gewrichten weer meer in balans komen.
Onze handtherapeut kijkt welke spalk het beste bij jouw situatie past. Je krijgt daarnaast oefeningen om de balans tussen buig- en strekspieren te verbeteren. Als er sprake is van stijfheid of spierverkorting, werken we aan mobiliteit en rektechnieken. Ook krijg je praktische adviezen voor grip, belastbaarheid en veilig gebruik van je hand in het dagelijks leven.
In sommige gevallen is een operatie nodig. Na een operatie kan fysiotherapie helpen bij het herstellen van beweeglijkheid en kracht.
Expertise in handtherapie bij FysioProf
Bij FysioProf ben je in goede handen bij klachten aan vingers, hand of pols. Onze therapeuten hebben ruime ervaring in handrevalidatie en werken met moderne technieken. Je krijgt persoonlijke begeleiding die aansluit op jouw doelen en dagelijks functioneren.
Wil je weten welke andere aandoeningen wij behandelen? Bekijk onze pagina aandoeningen.
Lees meer over onze aanvullende expertise op specialisaties.
Benieuwd naar vergoeding van fysiotherapie? Kijk op tarieven en vergoeding.
Plan een afspraak
Heb je een veranderde vingerstand of merk je dat buigen steeds lastiger wordt? Wacht dan niet te lang. Een swanneck is in een vroeg stadium nog goed te corrigeren.
Neem contact op met FysioProf in Nijmegen. We helpen je graag om je handfunctie te verbeteren en verdere vervorming te voorkomen.